Chuyện ít biết về nhạc sĩ Đỗ Lễ - tác giả 'Sang ngang', 'Tình phụ'

Tiểu Vũ (ghi)24/03/2021 17:30
Chuyện ít biết về nhạc sĩ Đỗ Lễ - tác giả 'Sang ngang', 'Tình phụ'

Cách đây 24 năm, vào ngày 24.3.1997, nhạc sĩ Đỗ Lễ - tác giả của hai ca khúc nổi tiếng “Sang ngang” và “Tình phụ” đã kết thúc đời mình bằng một liều thuốc Quinine cực mạnh trong căn nhà thuê trên đường Trần Đình Xu, Q.1, TP.HCM.

do_le.jpg
Nhạc sĩ Đỗ  Lễ  (1941-1997) - Ảnh: Tư liệu internet

Đỗ Lễ tên thật là Đỗ Hữu Lễ, sinh ngày 12.10 .1941 tại Hà Nội. Ông từng học Trường cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn (1953-1954), Đại học Khoa học Sài Gòn (1959), Đại học Luật khoa Sài Gòn (1963).

Đỗ Lễ tự học nhạc và bắt đầu sáng tác khi 15 tuổi. Bản nhạc nổi tiếng Sang ngang của ông được cho viết trong tình cảnh tuyệt vọng khi người ông yêu là ca sĩ Lệ Thanh lên xe hoa năm 1965.

Sau đó, ông kết hôn với nữ ca sĩ Hoài Xuân (người đầu tiên trình bày bài Sang ngang), hai người có với nhau 3 con và cuộc hôn nhân chỉ kéo dài 6 năm. Chán nản, ông sáng tác bài Tình phụ - nhạc chính trong phim Sóng tình có diễn viên nổi tiếng thời đó là Thẩm Thúy Hằng đóng vai chính. Ca khúc này được chọn vào vòng chung kết những nhạc phim hay nhất tại Đại hội Điện ảnh Á châu tổ chức tại Tokyo vào đầu thập niên 70.

163197544_4218441251500931_5800833986085060005_n.jpg
Cố  nhạc sĩ Đỗ Lễ - Ảnh: Đinh Thị Xuân Hòa 

Nhạc sĩ Đỗ Lễ cũng từng phụ trách một chương trình ca nhạc hằng tuần trên Đài Truyền hình Sài Gòn mang tên Thời trang nhạc tuyển. Chương trình quy tụ các ca sĩ như Hoàng Oanh, Khánh Ly, Thanh Lan, Ngọc Minh, Thanh Tuyền, Giao Linh, Hương Lan, Hoài Xuân, Carol Kim, Xuân Đào, Phương Hồng Hạnh, tam ca Sao Băng, 3 Con Mèo, 3 Trái Táo...

Sau tháng 4.1975, ông kiếm sống bằng cách mở lớp dạy nhạc.

Năm 1994, ông được thân nhân bảo lãnh sang định cư tại thành phố Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania, Mỹ.

Ông trở về Việt Nam vào tháng 10.1996. Đến ngày 24.3.1997, ông đột ngột kết liễu đời mình bằng một liều quinine cực mạnh trong căn nhà thuê trên đường Trần Đình Xu, Q.1, TP.HCM. Ông để lại 2 lá thư tuyệt mệnh, một cho vợ và một cho một người bạn thân.

Cái chết của ông đã gây chấn động giới văn nghệ Sài Gòn thời đó, đặc biệt đối với những nghệ sĩ thân cận ông.

24 năm sau cái chết của ông, ngày 24.3.2021 bà Đinh Thị Xuân Hòa chủ phòng trà Tiếng Xưa tại Sài Gòn, cũng là người bạn thân thiết của nhạc sĩ Đỗ Lễ kể lại những ngày cuối đời của ông.

“Chắc là anh tự tử, Xuân Hòa ạ!

Vào một buổi sáng, thật sớm, tôi nhận được câu nói này từ máy điện thoại bàn. Tôi thật sự bất ngờ và ngạc nhiên, bỡ ngỡ vì không biết ai lại đùa sáng sớm như vậy. Tôi im lặng không trả lời và...

- Anh là Đỗ Lễ đây!

Tôi bật cười vì mới cuối tuần trước đây tôi đã đến nơi anh làm việc, chef d'orchestre tại khách sạn New World để hàn huyên mỗi khi rảnh việc. Và mọi việc vẫn bình thường , không có gì khác lạ.

Có lần ngồi tâm sự. Tôi có chút thắc mắc về bài hát Sang ngang của anh. Anh có chút ngần ngại rồi nói:

- Anh biết Xuân Hòa muốn hỏi gì rồi. Đây không phải là chuyện tình "đơn phương " như người đời, bạn bè đồn thổi đâu.

Thôi thì cứ tin như vậy để cuộc đời thêm vui, ca sĩ Lệ Thanh cũng “yêu” anh, nhưng vì anh nghèo quá, còn Lệ Thanh là người trong gia đình danh giá. Cô vì nghe lời gia đình nên phải bỏ anh để lấy chồng khác.

Đó là lý luận của chàng nhạc sĩ si tình. Với mối tình đớn đau này chàng nhạc sĩ họ Đỗ đã biện minh cho mối tình đơn phương này bằng nhạc phẩm Sang ngang.

"Thôi nín đi em/Lệ đẫm vai rồi/Buồn thương nhớ ơi/Anh hỡi đôi mình/Mộng nay đã tan/Tình đã dở dang/Em khóc những chiều/Anh xót xa nhiều/Thương cho tình yêu/Nỗi buồn chua cay/Khi lòng đổi thay…".

6u07hfv.jpg
Bìa bài hát Sang ngang- tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Đỗ Lễ in tại Sài Gòn trước 1975
 

Bà Xuân Hòa kể tiếp: “Tôi và mấy cô em thỉnh thoảng vẫn đến để xem anh làm việc, người nhạc sĩ hiền lành đến tội nghiệp. Anh quên hết sự đời khi trên tay có chỉ cây đàn guitar. Đây là niềm an ủi vô tận của nhạc sĩ Đỗ Lễ”.

Theo lời kể của bà Xuân Hòa, lúc sinh thời nhạc sĩ Đỗ Lễ cho rằng người hát bài Sang ngang hay nhất là ca sĩ Hoài Xuân. Sau ông lấy ca sĩ này làm vợ.

“Nhưng định mệnh một lần nữa lại đùa cợt với chàng nhạc sĩ hiền lành đến ngơ ngác trong tình trường. Qua thời gian hạnh phúc, có với nhau 3 người con, Hoài Xuân cũng ôm cầm sang thuyền khác.

Nhạc sĩ lại một lần nữa chấp nhận những đắng cay mà định mệnh đã dành cho anh. Anh không một lời oán trách nhưng một thời gian sau thì nhạc phẩm Tình phụ ra đời với những lời ca đầy đau đớn: “Chuyện tình mười mấy năm qua nay bỗng xót xa những khi sầu dâng. Còn đâu ngày quen biết nhau đã yêu em rồi, yêu cả cuộc đời. Khi em đã phụ lòng anh, nỡ phụ lòng anh, đau thương để lại xót xa vô vàn. Chỉ là bội ước những lời hẹn thề mà lòng tái tê".

164180012_4218441328167590_5414919590581832903_n-1-.jpg
Tình phụ - tác phẩm của Đỗ Lễ sau cuộc hôn nhân tan vỡ

“Từ những thất bại trong tình trường lẫn trong cuộc sống, nhạc sĩ Đỗ Lễ từ Mỹ trở về Việt Nam trong tâm trạng rã rời. Thế nhưng vẻ ngoài anh vẫn luôn giữ cho mình một nụ cười hiền lành thân thiện.

"Chỉ có những người thân thiết mới biết được những gì đang làm anh chao đảo, đang làm cho anh gần như không còn đứng vững nơi xứ người. Có lẽ như thế nên anh mới quay về Việt Nam, nơi anh từng đánh mất nhiều thứ, nhưng cũng là nơi có thể giúp anh quên đi mọi thứ mất mát thương đau…", bà Xuân Hòa viết.

Về thời gian nhạc sĩ Đỗ Lễ ở Việt Nam, bà Xuân Hòa kể: “Rồi có một ngày linh tính tôi như mách bảo có một chuyện gì đó đang xảy ra nên làm chàng nhạc sĩ Đỗ Lễ vui hơn, yêu đời hơn và nụ cười thường xuyên trên môi hơn những ngày đầu về Việt Nam.

Hôm đó Đỗ Lễ báo tin “Có lẽ anh sẽ về Hà Nội sống" rồi cười ha hả, thật vui. Một cô gái trẻ người Hà Nội đã làm ấm lòng chàng nhạc sĩ tài hoa của chúng ta. Và “con tim đã vui trở lại", Đỗ Lễ chỉn chu hơn trong ăn mặc và thậm chí còn ăn diện hơn, thi thoảng anh còn gắn vào cổ mấy cái foulard nhiều sắc màu hơn.

Tôi cảm thấy vui lây với tình cảm mới của ông anh. Nhưng sao trong tôi vẫn có một chút gì đó không ổn. Linh tính như báo trước với tôi một chuyện chẳng lành nào như đang sắp sửa xảy ra cho người nhạc sĩ tôi quý mến đó, vì qua một lần tình cờ tiếp xúc. Một tình cảm mà theo tôi khập khễnh ngay từ những cái nhìn, từ những đối thoại hai người đã dành cho nhau.

Một chút lo âu cho cuộc tình này, nhưng rồi công việc hằng ngày cứ như bánh xe lăn đi theo thời gian. Tôi đã không còn quan tâm với sự thay đổi này nữa, nhưng trong lòng vẫn luôn mong ông anh đừng gặp chuyện tình không đoạn kết, như đã qua.

Rồi một ngày tôi nhận được cuộc gọi:

- Chắc là anh tự tử Xuân Hòa ạ!

Tôi tưởng lại một chuyện đùa gì nữa đây của ông nhạc sĩ đa cảm, vì trước đây mỗi khi gặp chuyện gì không như ý là anh lại thường thốt câu "chỉ có cách tự tử ", dù là chuyện nhỏ. Đó là lý do tại sao tôi không quan tâm lắm về câu nói của anh.

Tôi trả lời "Thôi đi ông anh ơi! Bộ tính bắt chước Lê Công Tuấn Anh sao?". Anh im lặng, và trước khi cúp máy anh nói vừa mất 70 USD mà anh đã "đổ mồ hôi sôi nước mắt" trong những năm bôn ba xứ người dành dụm được…

tinh_phu_3.jpg
Những tác phẩm của nhạc sĩ Đỗ Lễ in tại Sài Gòn trước 1975

Tôi có chút lo âu và hiểu rằng lần này không phải chuyện đùa. Tôi dặn lòng là sẽ đến gặp anh ngay khi có thể. Tôi có chuyến đi ra ngoài thành phố một tuần lễ và thật sự bàng hoàng khi vào một buổi sáng có tờ báo đưa tin nhạc sĩ Đỗ Lễ qua đời. Lý do được ghi nhận ban đầu là tự tử, qua lá thư Đỗ Lễ để lại cho người thân.

Tôi đã không đến thăm anh lần cuối để tiễn biệt anh vì mặc cảm không đến ngay với anh để nghe anh tâm sự chuyện buồn trong những giờ phút không còn ai người thân bên cạnh đã làm tôi không dám đối diện với anh, dù anh đã mất.

38036523_2052985154713229_6238973672896331776_o.jpg
Bà Đinh Thị Xuân Hòa - chủ phòng trà Tiếng Xưa, một người bạn của nhạc sĩ Đỗ Lễ 

Tôi không dám khẳng định là sẽ làm anh bỏ đi ý định tự tử bởi anh đã chạm đến đỉnh của sự thất vọng, anh không còn lối thoát để tồn tại. Anh đã chịu thua, đã gục ngã, nhưng ít ra tôi cũng làm anh được nhẹ lòng trước khi không còn muốn hiện diện trên cõi đời ô trọc này. Tôi tự trách mình nhưng cũng trách anh sao lại nghĩ quẩn đến như vậy.

Tôi vẫn biết, qua cách đối nhân xử thế trong công việc hằng ngày, anh thiếu bản lĩnh của một người đàn ông. Rất ủy mị và yếu đuối nên dễ bị suy sụp. Anh giải quyết công việc bằng tình nhiều hơn lý.

Đó là lý do tại sao anh vẫn thường gặp nhiều khó khăn thất bại khi đối phó với công việc với cuộc sống hằng ngày. Nhất là trong giới showbiz, nơi mà nhạc sĩ Phạm Duy từng nói “chốn gió tanh mưa máu” đảo điên, điên đảo, đầy nghiệt ngã, không “lì đòn" thì sẽ không tồn tại. Dù có những tình huống cả tình lẫn lý đều không giải quyết được, chốn "gió tanh mưa máu” này.

al7.jpg
Hình ảnh thời trẻ của nhạc sĩ Đỗ Lễ - Ảnh: Tư liệu internet

Nói về cái chết của nhạc sĩ Đỗ Lễ, bà Xuân Hòa nhận định: “Một điều tôi chắc chắn và luôn khẳng định Đỗ Lễ không thể tự tử vì một số tiền đã ra đi không hẹn ngày về mà chính là sự hụt hẫng mất mát về mối tình mà anh đã dành cho những ngày cuối đời, đặt tất cả niềm tin cho một người con gái không phải của anh. Họ đến và đi theo kịch bản đã được đạo diễn chương trình, nó sẽ diễn ra sớm hay muộn mà thôi.

Nhạc sĩ Đỗ Lễ không còn thực hiện được ước nguyện "Anh sẽ về Hà Nội sống" như đã có lần anh tâm sự với tôi. Thôi thì như tôi đã thường nói, đó là định mệnh, mà định mệnh đã an bài thì không cách gì có thể thay đổi.

Ở một nơi nào đó, có lẽ anh đọc được những gì tôi kể về anh. Lúc này chắc anh đang mỉm cười về những ‘hỉ nộ ái ố” đời thường mà giờ đây không còn có thể đụng chạm đến anh nữa”.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

2 tháng sau khi ca sĩ Lệ Thu mất, người con gái lớn cũng qua đời

Thông tin người con gái lớn của ca sĩ Lệ Thu vừa qua đời được cựu người mẫu Đức Tiến chia sẻ trên trang cá nhân.

Sắp chính thức công diễn 3 show diễn triệu đô tại Phú Quốc United Center

Lần đầu tiên tại Việt Nam, 3 siêu show trình diễn thực cảnh kết hợp công nghệ hiện đại mang tên "Tinh hoa Việt Nam", "Sắc màu Venice" và "Once Show" sẽ cùng hội tụ và công chiếu bắt đầu từ tháng 4/2021 tại Phú Quốc United Center.

‘Hãy yêu nhau đi’ kỷ niệm 20 năm ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Hãy yêu nhau đi’ là chương trình âm nhạc đặc biệt kỷ niệm 20 năm ngày mất của nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn.

'Trong khi chờ đợi Godot' 70 năm vẫn thách thức người xem

Trong khi chờ đợi Godot’ của Samuel Beckett được xem là vở kịch có tác động mạnh mẽ trong thế kỷ 20. Vở kịch cho đến nay vẫn là bí ẩn thách thức người xem lẫn giới học thuật.

Nghệ sĩ Việt bức xúc khi bị chê bai, 'quấy rối' ngoại hình

Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng như Miu Lê, Lâm Vỹ Dạ, Hiền Hồ, Thái Trinh… cảm thấy bị xúc phạm, tổn thương nặng nề khi bị chê bai, "quấy rối" ngoại hình bằng lời lẽ khiếm nhã, thô tục.

Giới trẻ Indonesia cuồng K-pop hơn Việt Nam, Tokopedia nhờ BTS và Blackpink để vượt Shopee

K-pop bùng nổ ở Indonesia hơn cả Việt Nam mang lại lợi thế cho các công ty Hàn Quốc. Các thương hiệu điện tử và mỹ phẩm hy vọng sức thu hút của các thần tượng nhạc K-pop giúp họ tăng trưởng.

Miss Grand International 2020: Á hậu Ngọc Thảo vào Top 20 thí sinh trình diễn bikini ấn tượng

Dù gặp sự cố nhỏ ở phần thi áo tắm vào hôm 20.3, Á hậu Nguyễn Lê Ngọc Thảo vẫn có tên trong danh sách 20 thí sinh trình diễn bikini ấn tượng tại Miss Grand International 2020.

5 mỹ nhân tàn độc, cực đoan, khó chiều nhất trong Kim Dung

Quá cực đoan, quá độc ác, quá kiểm soát... toàn là những mẫu phụ nữ "khó chiều" trong phim chưởng Kim Dung.

Những trang văn truyền cảm hứng sống của thầy Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - Hiểu Nhân - 29/09/2022 15:00
Trong "Tôi đi học", thầy Nguyễn Ngọc Ký kể chuyện dùng chân quặp bút chì tập viết, bị chuột rút co quắp nhưng không bỏ cuộc.

Vĩnh biệt thầy Nguyễn Ngọc Ký, một người điềm tĩnh

Phong cách sống - Nguyễn Bích Lan - 29/09/2022 13:30
Tôi nghe và đọc về nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký từ khi tôi còn bé.

Tôi đi học – Tác phẩm để đời của thầy Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - NV - 29/09/2022 11:20
Biến cố vào năm 4 tuổi, khiến đôi tay “như hai cục thịt lủng lẳng” lại là một sự khởi đầu cho một cuộc đời mới. Đó cũng là lý do để có tự truyện Tôi đi học, được xem là cuốn sách để đời của Nguyễn Ngọc Ký.

Chuyện cổ tích từ chàng trai không chân và cô gái xinh đẹp

Truyền cảm hứng - Diệp Phan - 29/09/2022 10:40
Chỉ khi Thương dám từ bỏ hết sự nghiệp ở Nhật về bán hàng online cùng mình, chàng trai không chân Tô Đình Khánh mới dám tin tình yêu cô dành cho mình là thật.

Có người nói trên đời này không có cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên, tất cả những cuộc gặp gỡ đều có lý do.

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 29/09/2022 08:00
Mọi người bước vào cuộc đời bạn với sứ mệnh của riêng họ.

“Tâm huyết trao đời” của Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - 28/09/2022 22:54
Ngày 2/7, tại TPHCM đã diễn ra lễ ra mắt quyển sách “Tâm huyết trao đời”, đây là tập cuối của bộ ba hồi ký cuộc đời nhà văn, nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký.

Nếu được mời dự tiệc bạn có ba cách để trả lời câu hỏi ‘Bạn thật sự là ai?’

Từ sách - Phim - Quốc Bình - 28/09/2022 14:04
Về cơ bản, có ba cách chúng ta có thể dùng để trả lời câu hỏi về chân tính - câu hỏi “Bạn thật sự là ai?” - tương ứng với các nguồn gốc khác nhau của đặc điểm tính cách con người.

Kỹ thuật Feynman có thể giúp bạn nhớ mọi thứ mình đã đọc

Kỹ năng - 28/09/2022 11:16
Sách giúp bạn tiếp cận với những bộ não thông minh nhất. Học hỏi từ những nhà tư tưởng vĩ đại nhất là con đường nhanh chóng để bạn đạt được sức khỏe, sự giàu có và trí tuệ.

Vĩnh biệt Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký – Người thầy không cần phấn trắng, bảng đen

Phong cách sống - 28/09/2022 10:42
Nhà văn - Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký (26/6/1947 – 28/9/2022), một cử nhân văn chương của Đại học Tổng hợp Hà Nội đã mở ra cho nhiều thế hệ học trò những cái nhìn mới mẻ, yêu đời…

Nhà giáo viết bằng chân Nguyễn Ngọc Ký qua đời

Phong cách sống - Hoài Nam - 28/09/2022 09:51
Nhà giáo ưu tú không tay với kỷ lục "Nhà văn Việt Nam đầu tiên viết bằng chân" Nguyễn Ngọc Ký qua đời vào sáng sớm ngày 28/9 ở tuổi 75.

Đường mây trong cõi mộng - Trồng nhân lành vào ruộng phước cho tương lai

Từ sách - Phim - Quỳnh Quỳnh - 28/09/2022 09:32
Nếu hiểu rõ và tin tưởng quy luật Nhân quả, thì sẽ chấp nhận rằng tất cả sự thọ dụng trong hiện tại đều phát xuất từ những nghiệp nhân đã trồng vào đời tiền kiếp

Con người ta trưởng thành và phát triển nhất trong hoàn cảnh nào?

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 28/09/2022 09:00
Điều kiện để phát triển nhanh nhất là đối mặt với nó.

Giúp bạn hơn 3 triệu đồng, 25 năm sau được trả ơn 33 tỷ

Phong cách sống - Vũ Việt - 28/09/2022 08:00
Trở thành tỷ phú, Thắng Vinh cất công đi tìm và trả ơn người 25 năm trước đã cho anh - khi đó chỉ là một công nhân - vay 1.000 tệ để khởi nghiệp.

Hải Thượng Lãn Ông trong mắt nữ sĩ phương Tây

Từ sách - Phim - Theo 1TG - 27/09/2022 14:00
Với tiểu thuyết "Lãn Ông", đặc biệt là "Vạn Xuân", nữ văn sĩ Pháp Yveline Féray đã mở ra một lối viết tiểu thuyết lịch sử mới, ít nhất cho Việt Nam.

Bạn thật sự là ai - Bạn muốn trở thành ‘con tắc kè hoa’ hay ‘luôn là chính mình’?

Từ sách - Phim - Yến Oanh - 27/09/2022 13:00
Một số bạn đọc có thể đồng ý rằng quan điểm “luôn là chính mình” đang kìm kẹp và hạn chế khả năng phát triển của chúng ta. Tuy nhiên, nhiều người khác sẽ rất khó chịu với ý tưởng này.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 6, 30/09/2022