Bạn thật sự là ai - Khám phá đáng kinh ngạc về khả năng thay đổi tính cách của bạn

Thanh Thảo21/09/2022 14:58
Bạn thật sự là ai - Khám phá đáng kinh ngạc về khả năng thay đổi tính cách của bạn

Trong “Bạn thật sự là ai?”, Tiến sĩ, nhà nghiên cứu Brian Little có một quan điểm mới mẻ về tính cách con người, điều sẽ làm lung lay hoàn toàn những hình dung của bạn về tiềm năng của bản thân.

“Tôi là người hướng nội”, “Tôi khá nhạy cảm”, “Tôi không giỏi làm lãnh đạo”... Có phải cuộc đời của bạn đã được định hình sẵn như vậy và chẳng thể thay đổi được.? Ngành tâm lý học đã trải qua giai đoạn tranh luận xem yếu tố sinh học (bẩm sinh, di truyền) hay yếu tố xã hội (các nguyên tắc, trách nhiệm, vai trò từ gia đình, xã hội…) mới nắm vai trò quyết định trong việc định hình tính cách con người.

Tuy nhiên, chúng cũng không phải là tất cả. Riêng tiến sĩ Brian Little cho rằng, bản tính đặc trưng chính là yếu tố thứ ba góp phần định hình tính cách của bạn. Bản tính đặc trưng được hình thành dựa trên các công trình cá nhân - những việc bạn làm trong đời. Quan điểm này cho chúng ta một cái nhìn mở rộng hơn về bản thân, về những gì ta có thể làm được và đạt được trong đời.

Trải qua nửa thế kỷ nghiên cứu, Little trình bày những khám phá của mình một cách dí dỏm và nhẹ nhàng trong cuốn sách “Bạn thật sự là ai?” (“Who are you, really?”).

Những “công trình cá nhân” làm ta thay đổi tính cách

“Cuộc sống và tính đặc trưng của bạn không chỉ được hình thành từ những đặc điểm bẩm sinh và hoàn cảnh sống, mà chúng được sinh ra từ những khát vọng và cam kết, từ những ước mơ và mọi hoạt động hằng ngày của bạn”, tiến sĩ Brian Little nhìn nhận. Little gọi những điều đó là “công trình cá nhân” (personal projects) - một tập hợp của các hành động có ý nghĩa nổi bật với cá nhân người thực hiện.

Những công trình cá nhân có thể rất bình thường hoặc trọng đại, đơn lẻ hoặc mang tính tập thể, diễn ra dưới dạng những tương tác ngắn ngủi hoặc có cam kết dài lâu. Đó có thể là dậy sớm chạy bộ hằng ngày, có một bài thuyết trình ấn tượng trước phòng ban, vượt qua hội chứng sợ xã hội, hoặc to tát hơn, trở thành một tiểu thuyết gia.

Điều truyền cảm hứng nhất trong quan điểm của Little nằm gọn trong 4 chữ: tiềm năng thay đổi. Tiến sĩ Brian Little cho rằng, các công trình cá nhân này có thể là nguồn động lực mạnh đến mức thúc đẩy một người thực hiện những hành động không hề giống với tính cách thường ngày của mình. “Như thể chúng đã định hình lại toàn bộ tính cách của chúng ta vậy”, ông nói trong “Bạn thật sự là ai?”.

Cụ thể, nếu chỉ nhìn nhận tính cách của bản thân từ góc độ di truyền hay ảnh hưởng xã hội, là ta mặc định mình thụ động như một quân cờ, bị điều khiển bởi bộ gien di truyền và hoàn cảnh sống. “Tôi chỉ phù hợp với loại công việc này”; “Tôi không có khiếu làm quản lý”; “Tôi khó gắn kết người khác vì từ nhỏ đã bị bỏ rơi”... Hẳn bạn đã nghe những phát biểu kiểu này rất nhiều lần, và có lẽ chính bạn cũng từng nói những điều tương tự.

Trong khi đó, những công trình cá nhân lại tạo nên một bản tính thứ ba cho bạn - bản tính tự do - những gì thuộc về tương lai, những gì bạn có thể định đoạt.

Dùng công trình cá nhân để thiết kế phiên bản tương lai

Dù trở nên phổ biến từ một bài nói chuyện trên TED Talks năm 2016 (đến nay đã vượt 16 triệu lượt xem), quan điểm của Little không đơn thuần chỉ là những lời phát biểu. Ý tưởng này đã ra đời sau khi ông tìm ra những lỗ hổng của học thuyết về mô hình nhận thức cá nhân (personal constructs) của nhà tâm lý học nổi danh George Kelly. Sau đó là hơn 50 năm Little dành ra để nghiên cứu, phát triển, và cho đến nay, nhóm của ông đã tiến hành nghiên cứu các công trình cá nhân của hàng ngàn người.

Sau khi mô tả kỹ càng về công trình cá nhân, trong phần còn lại của “Bạn thật sự là ai?”, Brian Little tập trung vào cách đánh giá, quản lý và thiết kế các công trình này. Đặc biệt, ông nhấn mạnh ảnh hưởng của hai bản tính còn lại - bản tính sinh học và bản tính xã hội - trong việc lựa chọn công trình cá nhân để tạo ra bản tính thứ ba. Dường như bạn cần có một “điệu nhảy tinh tế” để có thể cân bằng giữa con người bạn muốn trở thành và những bản tính ổn định đã có.

Chẳng hạn, Little cho rằng bạn có thể xây dựng nên những khía cạnh mới của bản thân nếu chọn theo đuổi các công trình cá nhân đi ngược lại với bản tính sinh học. Tuy nhiên, ông cũng không “tô hồng” sức mạnh của công trình cá nhân khi lưu ý rằng, việc hành động ngược lại với bản tính bẩm sinh có thể khiến bạn nhanh kiệt sức hơn bình thường.

Tương tự, với ảnh hưởng từ xã hội, tác giả khuyến khích bạn đọc uốn nắn các bối cảnh xung quanh để chúng hỗ trợ tốt hơn cho các công trình cá nhân - chẳng hạn như thay đổi công ty, nơi ở, cộng đồng. Đồng thời, điều ngược lại cũng đúng: Các nỗ lực của bạn có thể tác động ngược lên môi trường xung quanh bạn, như làm biến đổi văn hoá, quy tắc, các chuẩn mực chung… của nó.

Brian Little vô cùng tin tưởng việc ai đó có đa chân tính - tức chuyển đổi qua nhiều tính cách khác nhau tùy theo tình huống và hoàn cảnh - là hoàn toàn bình thường. “Tôi nghĩ một số độc giả có thể đồng ý rằng quan điểm ‘luôn là chính mình’ đang kìm kẹp và hạn chế khả năng phát triển của chúng ta”, ông viết, “Khi tự hạn chế bản thân trong chỉ một khuôn mẫu, bạn đang chặn đứng khả năng đưa bản thân trở thành một điều gì đó to lớn hơn”. Little khuyến khích độc giả cởi mở hơn với những trải nghiệm mới mẻ thay vì khư khư trung thành với những phẩm chất và cách hành xử ổn định.

Càng về cuối cuốn sách, Brian Little dần hướng người đọc đến một sứ mệnh lớn lao của những công trình cá nhân: khả năng một cá nhân làm chủ đường đời lẫn hạnh phúc. “Bằng cách xem xét các công trình cốt lõi của bạn và cách duy trì chúng, bạn sẽ được gia tăng sức mạnh để thay đổi quỹ đạo đời mình”, tác giả viết. Little trao cho bạn đọc niềm tin rằng hạnh phúc nằm trong bàn tay định đoạt của chính ta, chứ không chỉ bởi các đặc điểm sinh học, hoàn cảnh sống hay ảnh hưởng của quá khứ.

Không hề hàn lâm và khó đọc, “Bạn thật sự là ai?” khá hài hước và gần gũi. Ta có cảm giác như đang bước vào một giảng đường nhập môn tâm lý học tính cách, và “đụng” phải một vị giáo sư hóm hỉnh, thú vị và đáng mến. Little không bàn sâu về những phương pháp nghiên cứu mà đi thẳng vào những khám phá của mình, thường xuyên sử dụng những ví dụ, câu chuyện ý nhị để minh hoạ.

Cuốn sách phù hợp với những ai thích tìm hiểu về bản thân, đặc biệt là những bạn trẻ đang trăn trở trong hành trình đi tìm chính mình. Khi gấp cuốn sách mỏng này lại, có thể những gì bạn nghĩ về tính cách, công việc, mối quan hệ và tiềm năng của mình sẽ hoàn toàn bị thay đổi - dĩ nhiên là theo hướng tích cực và giàu cảm hứng hơn.

Brian Little từng theo học tại đại học British Columbia, nhận bằng tiến sĩ từ University of California, Berkeley. Những nghiên cứu của ông tập trung vào vùng giao thoa giữa tính cách, tâm lý học ứng dụng và tâm lý học phát triển. Little từng dạy ở đại học Oxford, Carleton và Harvard, nhận vô số giải thưởng cho việc giảng dạy và những nghiên cứu của mình. Từ năm 2010 đến nay ông làm việc tại đại học Cambridge.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn kiếp nhân sinh 2 - Alexander Đại Đế: 'Thành - Trụ - Hoại - Diệt'

Câu cuối đời của Alexander Đại Đế: “Thành - Trụ - Hoại - Diệt” đang diễn ra trên khắp thế giới đúng theo qui luật của vũ trụ.
2

Nếu được mời dự tiệc bạn có ba cách để trả lời câu hỏi ‘Bạn thật sự là ai?’

Về cơ bản, có ba cách chúng ta có thể dùng để trả lời câu hỏi về chân tính - câu hỏi “Bạn thật sự là ai?” - tương ứng với các nguồn gốc khác nhau của đặc điểm tính cách con người.
3

Bạn thật sự là ai? - 5 nhóm tính cách tác động sâu sắc tới cuộc đời của mỗi người

“Bạn thật sự là ai?” - Cuốn sách nhấn mạnh tầm quan trọng của tính cách trong việc định hình cuộc sống của mỗi người chúng ta, đồng thời giới thiệu về “bản tính thứ ba”, hay còn gọi là bản tính đặc trưng, hoàn toàn khác với bản tính sinh học và xã hội
4

Trưởng thành - Osho: Và 14 triết lý cần biết

Osho từng chia sẻ rằng, "Bất kỳ con vật nào cũng có thể già đi, nhưng trưởng thành là đặc quyền của con người. Có rất ít người nắm lấy đặc quyền đó". Hãy thử lắng nghe thêm quan điểm của ông về chủ đề Trưởng thành này nhé.
5

Hành trình về phương Đông - Lịch sử phương Tây đã khác nếu Alexander sống thêm ít năm nữa

Trong lịch sử cổ chí kim trước giờ, những kẻ gây nên cái chết cho hàng trăm ngàn người đều nhận được kết cục nhân quả bi thảm.

Tôi ổn – Bạn ổn: Giải quyết cảm giác Không Ổn cho trẻ trong độ tuổi đến trường

Khi một đứa bé năm tuổi dũng mãnh bước đi vào ngày đầu tiên tới lớp mẫu giáo, nó sẽ mang theo trong mình khoảng 25.000 giờ các băng ghi hai mặt. Một mặt là Cái Tôi Cha Mẹ của nó. Mặt kia là Cái Tôi Trẻ Em.

Trưởng thành - Osho: Và 14 triết lý cần biết

Osho từng chia sẻ rằng, "Bất kỳ con vật nào cũng có thể già đi, nhưng trưởng thành là đặc quyền của con người. Có rất ít người nắm lấy đặc quyền đó". Hãy thử lắng nghe thêm quan điểm của ông về chủ đề Trưởng thành này nhé.

Tôi ổn – Bạn ổn: Giúp trẻ bằng cách giúp đỡ cha mẹ chúng, nhưng bắt đầu từ đâu?

Lý tưởng nhất thì chúng ta bắt đầu ngay từ vạch xuất phát, chính là chương trình giảng dạy dành cho những người sắp làm cha mẹ.

Bên rặng tuyết sơn - Đau khổ giúp con người ý thức rõ mục đích của cuộc đời

Đa số nhân loại vì thiếu hiểu biết nên đã hao tổn năng lực để theo đuổi các điều kiện vật chất. Điều đáng tiếc là một số tu sĩ lẽ ra phải hiểu biết hơn lại sa vào những vết xe đó.

Tôi ổn – Bạn ổn: Cách tốt nhất để giúp đỡ trẻ em chính là giúp đỡ cha mẹ chúng

Nếu các bậc phụ huynh không thích những gì con cái của họ làm, thì không chỉ riêng con cái phải thay đổi.

Yêu - Hiểu - Cảm xúc: Tìm thấy những khoảnh khắc giác ngộ thú vị

Bộ sách “Yêu”, “Hiểu”, “Cảm xúc” của Osho chậm rãi đưa độc giả tìm về với bản ngã chân thật - thứ mà bấy lâu nay đã bị đè nén bởi những khuôn khổ hành xử “giả mạo”, bị bóp méo bởi sự phân cực trong tư tưởng và hành động.

Bạn thật sự là ai? - 5 nhóm tính cách tác động sâu sắc tới cuộc đời của mỗi người

“Bạn thật sự là ai?” - Cuốn sách nhấn mạnh tầm quan trọng của tính cách trong việc định hình cuộc sống của mỗi người chúng ta, đồng thời giới thiệu về “bản tính thứ ba”, hay còn gọi là bản tính đặc trưng, hoàn toàn khác với bản tính sinh học và xã hội

Quyền lực biểu tượng: Mách bạn 3 bước tạo nên lợi thế biểu tượng cho sản phẩm

Tại sao trong một thị trường đầy rẫy những sản phẩm, dịch vụ tương tự nhau và liên tục thay đổi, khách hàng vẫn chỉ luôn tìm đến và ở lại với một vài thương hiệu trong suốt thời gian dài?

Có 2 quả lê bị buộc phải chia cho 900 người

Suy ngẫm - An Nhiên - 02/10/2022 10:00
Vua Đường Cao Tông nghe nói có gia tộc họ Trương kia 900 người sống quây quần với nhau mà vẫn hòa thuận nên đã thỉnh vị trưởng lão đến hỏi bí kíp.

“Tôi ổn - Bạn ổn” - Giúp bạn tự đưa ra quyết định cho cuộc đời mình

Từ sách - Phim - Nguyễn Thao - 02/10/2022 08:00
Một cơn giận mất kiểm soát, một lời nói gây đổ vỡ mối quan hệ, một thái độ thù địch vô căn cứ… chúng ta thường xuyên hành xử theo phản ứng của những cảm xúc rối loạn mà chính mình còn không thể cắt nghĩa.

Cảm xúc - Osho: Lối về với hạnh phúc ban sơ

Từ sách - Phim - Phương Nhung - 01/10/2022 08:00
Osho mong muốn thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về cảm xúc trong cuộc sống đương đại, nơi lý trí được trân trọng và đề cao còn cảm xúc thì bị đẩy lùi, che giấu và thậm chí là chối bỏ.

Clip xếp đồ vật chồng lên nhau như ảo thuật gia của chàng thợ điện

Thư giãn - Tuệ Minh - 30/09/2022 12:00
Suốt nhiều năm qua, anh Wang Yekun (sống ở Trung Quốc) đã có những tác phẩm được tạo nên từ sự cân bằng các đồ vật, xếp chồng chúng lên nhau hút số lượt theo dõi lớn trên mạng xã hội.

'Ngôi sao tử tế nhất thế giới' Keanu Reeves

Truyền cảm hứng - Hoan Ca - 30/09/2022 09:27
Keanu Reeves có thể chưa phải nam diễn viên với tài diễn xuất thượng thừa, nhưng anh chắc chắn là người đàn ông được cả Hollywood công nhận về nhân cách.

Quyền chọn là ở bạn - Andrew Carnegie: ‘Người chết giàu là chết trong sự xấu hổ’

Phong cách sống - Anh Lân - 30/09/2022 08:00
Andrew Carnegie, một chàng trai sinh ra ở Scotland có một tham vọng: “Trở thành người đàn ông đích thực và giết chết nhà vua”.

Những trang văn truyền cảm hứng sống của thầy Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - Hiểu Nhân - 29/09/2022 15:00
Trong "Tôi đi học", thầy Nguyễn Ngọc Ký kể chuyện dùng chân quặp bút chì tập viết, bị chuột rút co quắp nhưng không bỏ cuộc.

Vĩnh biệt thầy Nguyễn Ngọc Ký, một người điềm tĩnh

Phong cách sống - Nguyễn Bích Lan - 29/09/2022 13:30
Tôi nghe và đọc về nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký từ khi tôi còn bé.

Tôi đi học – Tác phẩm để đời của thầy Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - NV - 29/09/2022 11:20
Biến cố vào năm 4 tuổi, khiến đôi tay “như hai cục thịt lủng lẳng” lại là một sự khởi đầu cho một cuộc đời mới. Đó cũng là lý do để có tự truyện Tôi đi học, được xem là cuốn sách để đời của Nguyễn Ngọc Ký.

Chuyện cổ tích từ chàng trai không chân và cô gái xinh đẹp

Truyền cảm hứng - Diệp Phan - 29/09/2022 10:40
Chỉ khi Thương dám từ bỏ hết sự nghiệp ở Nhật về bán hàng online cùng mình, chàng trai không chân Tô Đình Khánh mới dám tin tình yêu cô dành cho mình là thật.

Có người nói trên đời này không có cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên, tất cả những cuộc gặp gỡ đều có lý do.

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 29/09/2022 08:00
Mọi người bước vào cuộc đời bạn với sứ mệnh của riêng họ.

“Tâm huyết trao đời” của Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký

Phong cách sống - 28/09/2022 22:54
Ngày 2/7, tại TPHCM đã diễn ra lễ ra mắt quyển sách “Tâm huyết trao đời”, đây là tập cuối của bộ ba hồi ký cuộc đời nhà văn, nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký.

Nếu được mời dự tiệc bạn có ba cách để trả lời câu hỏi ‘Bạn thật sự là ai?’

Từ sách - Phim - Quốc Bình - 28/09/2022 14:04
Về cơ bản, có ba cách chúng ta có thể dùng để trả lời câu hỏi về chân tính - câu hỏi “Bạn thật sự là ai?” - tương ứng với các nguồn gốc khác nhau của đặc điểm tính cách con người.

Kỹ thuật Feynman có thể giúp bạn nhớ mọi thứ mình đã đọc

Kỹ năng - 28/09/2022 11:16
Sách giúp bạn tiếp cận với những bộ não thông minh nhất. Học hỏi từ những nhà tư tưởng vĩ đại nhất là con đường nhanh chóng để bạn đạt được sức khỏe, sự giàu có và trí tuệ.

Vĩnh biệt Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký – Người thầy không cần phấn trắng, bảng đen

Phong cách sống - 28/09/2022 10:42
Nhà văn - Nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký (26/6/1947 – 28/9/2022), một cử nhân văn chương của Đại học Tổng hợp Hà Nội đã mở ra cho nhiều thế hệ học trò những cái nhìn mới mẻ, yêu đời…
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 03/10/2022